School as a Space for Media Participation: A Case Study of Three Media Education Practices in Polish Schools
DOI:
https://doi.org/10.51480/compress.2026.9-1.1106Keywords:
edukacja medialna, kompetencje medialne, kompetencje cyfrowe, mediatyzacja edukacji, kultura uczestnictwaAbstract
This article analyses three cases of media education practices in Polish schools as forms of institutional mediation of media competences. Rather than treating them as pedagogical innovations, the study conceptualises them as local manifestations of media participation involving both teachers and students. The empirical material includes an autoethnography of one teacher and in-depth interviews combined with document analysis in two further cases (one primary school and two secondary schools). The analysis identifies three patterns of organising media education: immersive (contact with media institutions), institutional-systemic (curricular media education within the school structure), and digital-editorial (content creation in a platform environment). Each pattern is associated with a distinct competence emphasis: perceptual-experiential, systemic-critical, and participatory-productive.
References
Braun, V., Clarke, V. (2024). Analiza tematyczna. Praktyczny przewodnik, przeł. D. Przygucka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Buckingham, D. (2003). Media Education: Literacy, Learning and Contemporary Culture. Cambridge: Polity Press.
Drzewiecki, P. (2010). Media Aktywni. Dlaczego i jak uczyć edukacji medialnej? Otwock, Warszawa: Wydawnictwo Obywatelskie.
Dyczewski, L. (2005). Konieczność kompetencji medialnej w rodzinie. W: L. Dyczewski (red.), Rodzina, dziecko, media (s. 332–349). Lublin: Wydawnictwo KUL.
Ellis, C., Adams, T. E., Bochner, A. P. (2011). Autoethnography: An Overview. Historical Social Research, 36(4), 273–290.
Garbat, A. (2017). Analiza blogów zamieszczonych na stronach internetowych najstarszych szkół w Polsce. Wychowanie na co Dzień, 3, 15–22.
Garbat, A. (2019). Analiza wspomnień o nauczycielach na blogu uczniów I Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Zamoyskiego w Zamościu. W: A. Budniak, M. Mnich (red.), Podejścia metodologiczne w pedagogice. Koncepcje-badania-wyniki (s. 269–291). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Gorzeńska, O., Ratanowicz, E. (2019). Zmiany, innowacje, eksperymenty. W poszukiwaniu inspiracji. Poradnik dla dyrektorów szkół i nauczycieli. Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji.
Hepp, A. (2013). Cultures of Mediatization. Cambridge: Polity Press.
Janta, M. (2020). Nauczyciel Medialny? Kompetencje medialne nauczycieli i ich wykorzystanie w nauczaniu zdalnym. Studia Paedagogica Ignatiana, 23(4), 87–108. https://doi.org/10.12775/SPI.2020.4.004
Jenkins, H. (2006). Convergence Culture: Where Old and New Media Collide. New York: New York University Press.
Jenkins, H., Clinton, K., Purushotma, R., Robison, A. J., Weigel, M. (2006). Confronting the Challenges of Participatory Culture: Media Education for the 21st Century. Chicago: The MacArthur Foundation.
Maziarz, M. (2010). Naprawdę jaka jest? Edukacja medialna i jej najbliższa przyszłość w polskiej szkole. Dziennikarstwo i Media, 1, 211–222.
Maziarz, M. (2012). Edukacja medialna poprzez edukację dziennikarską. Opis działań w ramach innowacji pedagogicznej „Edukacja medialna”. Dziennikarstwo i Media, 3, 137–152.
Ogonowska, A. (2014). Współczesna edukacja medialna: teoria i rzeczywistość. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 9 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków prowadzenia działalności innowacyjnej i eksperymentalnej przez publiczne szkoły i placówki (Dz.U. z 2002 r., nr 56, poz. 506 ze zm.).
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 31 sierpnia 2012 r. w sprawie warunków prowadzenia działalności innowacyjnej i eksperymentalnej przez publiczne szkoły i placówki artystyczne (Dz.U. z 2012 r., poz. 1036).
Smyl, W. (2007). Szkolna edukacja medialna. Media, Kultura, Społeczeństwo, 1, 95–108.
Strykowski, W. (2007). Kompetencje medialne: pojęcie, obszary, formy kształcenia. W: W. Strykowski, W. Skrzydlewski (red.), Kompetencje medialne społeczeństwa wiedzy (s. 214–216). Poznań: Wydawnictwo eMPi.
Strykowski, W., Kąkolewicz, W., Ubermanowicz, M. (2008). Kompetencje nauczyciela edukacji medialnej. Neodidagmata, 29/30, 55–75.
Stunża, G. (2011). Pedagogiczna luka uczestnictwa. Edukacja medialna studentów na przykładzie serwisu edukatormedialny.pl Kultura i Historia, 20.
Tanaś, W. (2017). Edukacja wobec mediów. Teoria i praktyka. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.
Yin, R. K. (2024). Studium przypadku w badaniach naukowych – projektowanie, metody i zastosowania. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Zając, J. (2021). Nauczyciel w erze cyfrowej – między tradycją a innowacją. Edukacja medialna, 2(14).
LO Zamość – blog uczniowski. Pobrane z: http://1lozamoscblog.blogspot.com (15.07.2025).
LO Zamość – spotkanie ze sztuką. Pobrane z: http://1lozamoscblog.blogspot.com/2018/05/spotkanie-ze-sztuka.html (15.07.2025).
LO Zamość – oglądamy filmy. Pobrane z: http://1lozamoscblog.blogspot.com/2018/04/ogladamy-filmy.html (15.07.2025).
PSP 2 Staszów – wycieczka do TVP 3 Kielce. Pobrane z: https://psp2.staszow.pl/aktualnosci/wycieczka-do-tvp-3-kielce-klasa-5-c.html (15.07.2025).
PSP 2 Staszów – wycieczka do TVP 3 Lublin. Pobrane z: https://psp2.staszow.pl/aktualnosci/wycieczka-do-tvp-3-lublin-klasa-6-c.html (15.07.2025).
PSP 2 Staszów – warsztaty radiowe w RMF FM. Pobrane z: https://psp2.staszow.pl/aktualnosci/warsztaty-radiowe-w-rmf-fm-w-krakowie.html (15.07.2025).
PSP 2 Staszów – warsztaty w Radio Eska. Pobrane z: https://psp2.staszow.pl/aktualnosci/mikolajkowe-warsztaty-radiowe-w-radiu-eska-w-kielcach-klasy-szoste-siodme-i-osme.html (15.07.2025).
PSP 2 Staszów – warsztaty w Centrum Edukacji Medialnej. Pobrane z: https://psp2.staszow.pl/aktualnosci/warsztaty-w-centrum-edukacji-medialnej-w-kielcach-klasy-piate-i-szoste.html (15.07.2025).
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Polish Communication Association

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Content of the articles is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International license