Defensywny proceduralizm. Strategia komunikacyjna instytucji publicznej w kryzysie medialnym na przykładzie pierwszego naboru Ścieżki SMART w PARP (2023)
DOI:
https://doi.org/10.51480/compress.2026.9-1.1116Słowa kluczowe:
komunikacja kryzysowa, zarządzanie kryzysowe, komunikacja politycznaAbstrakt
Artykuł analizuje strategię komunikacyjną instytucji publicznej w kryzysie medialnym na przykładzie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) i kryzysu wokół pierwszego naboru do programu Ścieżka SMART jesienią 2023 roku. Na podstawie raportu monitoringu mediów, oficjalnych komunikatów Agencji oraz doniesień prasowych, z wykorzystaniem jakościowo-ilościowej analizy zawartości, autor rekonstruuje powtarzalny wzorzec reakcji nazwany defensywnym proceduralizmem. Polega on na kotwiczeniu obrony w zgodności z procedurą, unikaniu polemiki przedmiotowej, sygnalizowaniu ciągłości działania oraz reaktywnej, stopniowej eskalacji reakcji. Analiza obrazu medialnego pokazuje, że strategia ta skutecznie ogranicza eskalację kryzysu, lecz nie pozwala instytucji przejąć narracji, a odbudowa reputacji następuje z opóźnieniem i w sposób pasywny. Artykuł argumentuje, że proceduralizm odpowiada na zarzut proceduralny, lecz mija się z zarzutem politycznym, oraz że stanowi on strukturalnie uwarunkowaną odpowiedź sektora publicznego, której modele wypracowane dla przedsiębiorstw nie ujmują wprost.
Bibliografia
Benoit, W. L. (1995). Accounts, Excuses, and Apologies: A Theory of Image Restoration Strategies. Albany: State University of New York Press.
Coombs, W. T. (2007). Protecting Organization Reputations During a Crisis: The Development and Application of Situational Crisis Communication Theory. Corporate Reputation Review, 10(3), 163–176. https://doi.org/10.1057/palgrave.crr.1550049
Coombs, W. T. (2019). Ongoing Crisis Communication: Planning, Managing, and Responding (5th ed.). Thousand Oaks: SAGE Publications.
Entman, R. M. (1993). Framing: Toward Clarification of a Fractured Paradigm. Journal of Communication, 43(4), 51–58.
Kaczmarek‑Śliwińska, M. (2015). Public relations w zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi organizacji. Sztuka komunikowania się. Warszawa: Difin.
Krippendorff, K. (2019). Content Analysis: An Introduction to Its Methodology (4th ed.). Thousand Oaks: SAGE Publications.
Leszczyńska, I., Herbut, K. (2023). Milionowe dotacje dla firm związanych z PiS? PARP odpowiada. Pobrane z: https://www.bankier.pl/wiadomosc/Milionowe-dotacje-dla-firm-zwiazanych-z-PiS‑PARP-odpowiada-8637718.html (19.10.2026).
Liu, B. F., Horsley, J. S. (2007). The Government Communication Decision Wheel: Toward a Public Relations Model for the Public Sector. Journal of Public Relations Research, 19(4), 377–393. https://doi.org/10.1080/10627260701402473
Luhmann, N. (1969). Legitimation durch Verfahren. Neuwied: Luchterhand.
Marcus, A. A., Goodman, R. S. (1991). Victims and Shareholders: The Dilemmas of Presenting Corporate Policy During a Crisis. Academy of Management Journal, 34(2), 281–305.
Ministerstwo Cyfryzacji (2023). Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości ogłasza nabór do programu Ścieżka SMART. Do zdobycia w 2023 r. dofinansowanie o łącznej kwocie 6,67 mld zł. Pobrane z: https://www.gov.pl/web/ai/polska-agencja-rozwoju-przedsiebiorczosci-oglasza-nabor-do-programu-sciezka-smart-do-zdobycia-w-2023-r-dofinansowanie-o-lacznej-kwocie-667-mld-zl (19.10.2026).
Money.pl (2023). Miliony od PARP tuż przed wyborami. Beneficjentem spółka związana z Obajtkiem. Pobrane z: https://www.money.pl/gospodarka/miliony-od-parp-tuz-przed-wyborami-beneficjentem-spolka-zwiazana-z-obajtkiem-6954206211406336a.html (19.10.2026).
Najwyższa Izba Kontroli (2024). Ślamazarna i mało innowacyjna „Ścieżka SMART”. Pobrane z: https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/gospodarka/slamazarna-i-malo-innowacyjna-sciezka-smart.html (19.10.2026).
Olsson, E.-K. (2014). Crisis Communication in Public Organisations: Dimensions of Crisis Communication Revisited. Journal of Contingencies and Crisis Management, 22(2), 113–125. https://doi.org/10.1111/1468-5973.12047
Osiecki, A. (2023). Mikołaj Różycki, prezes PARP: Kontrola posłów KO jeszcze trwa. Rzeczpospolita. Pobrane z: https://www.rp.pl/fundusze-europejskie/art39461491-mikolaj-rozycki-prezes-parp-kontrola-poslow-ko-jeszcze-trwa (19.10.2026).
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (2023a). Informacja o wynikach oceny projektów w pierwszym naborze w ramach Ścieżki SMART dla MSP. Pobrane z: https://www.parp.gov.pl/component/grants/news/informacja-o-wynikach-oceny-projektow-w-pierwszym-naborze-w-ramach-sciezki-smart-dla-msp (13.04.2025).
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (2023b). Oświadczenie o rezygnacji zastępcy prezesa PARP. Pobrane z: https://www.parp.gov.pl/component/content/article/85190:oswiadczenie-o-rezygnacji-zastepcy-prezesa-parp (13.04.2025).
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (2023c). Oświadczenie PARP w związku z kontrolą poselską. Pobrane z: https://www.parp.gov.pl/component/content/article/85201:oswiadczenie-parp-w-zwiazku-z-kontrola-poselska (13.04.2025).
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (2023d). Oświadczenie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w odniesieniu do trwającej kontroli poselskiej. Pobrane z: https://www.parp.gov.pl/component/content/article/85188:oswiadczenie-polskiej-agencji-rozwoju-przedsiebiorczosci (02.07.2026).
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (2023e). Pierwszy nabór do Ścieżki SMART zakończony. Pobrane z: https://www.parp.gov.pl/component/grants/news/pierwszy-nabor-do-sciezki-smart-zakonczony (19.10.2026).
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (2024a). Cykl warsztatów dla przedsiębiorców „Ścieżka SMART”. Jak skutecznie ubiegać się o dofinansowanie projektu? [komunikat prasowy]. Pobrane z: https://redakcja.parp.gov.pl/attachments/article/87927/16%20stycznia%20warsztaty%20%C5%9Acie%C5%BCka%20SMART.pdf (19.10.2026).
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (2024b). PARP uruchamia kolejne nabory w ramach „Ścieżki SMART”. Zapoznaj się z dokumentacją. Pobrane z: https://www.parp.gov.pl/component/content/article/86701:parp-uruchamia-kolejne-nabory-w-ramach-sciezki-smart-zapoznaj-sie-z-dokumentacja (19.10.2026).
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (2024). Księga Komunikacji Kryzysowej 2024. Teoria i Praktyka. Warszawa: RCB. Pobrane z: https://www.gov.pl/web/rcb/ksiega-komunikacji-kryzysowej (23.05.2025).
Sturges, D. L. (1994). Communicating through Crisis: A Strategy for Organizational Survival. Management Communication Quarterly, 7(3), 297–316.
Sudak, I. (2023). 28 mln zł od PARP dla spółki rodziny Obajtka. Start-upy wyrolowane. Pobrane z: https://wyborcza.biz/biznes/7,177151,30322532 (13.04.2025).
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Polskie Towarzystwo Komunikacji Społecznej

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Treść artykułów jest objęta licencją na podstawie międzynarodowej licencji Creative Commons Attribution 4.0