Polskie organizacje feministyczne czwartej fali i ich działalność w sieci

Autor

  • Julia Noworzyn Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet Śląski

DOI:

https://doi.org/10.51480/compress.2025.8-2.912

Słowa kluczowe:

feminizm, social media, organizacje aktywistyczne, aktywizm w sieci, polski feminizm, komunikacja medialna

Abstrakt

Feminizm jako zjawisko społeczne, aktywistyczne i filozoficzne od zawsze budzi silne emocje. W literaturze przedmiotu można znaleźć jego chronologiczną analizę, uwzględniającą podział na kolejne „fale”. W artykule przeanalizowano pierwszą, drugą i trzecią falę feminizmu, ze szczególnym uwzględnieniem obecnie rozwijającej się czwartej fali. Najnowsze oblicze tego emancypacyjnego ruchu kobiet poddano analizie w kontekście działalności polskich organizacji i fundacji prokobiecych. Istotnym elementem współczesnego ruchu feministycznego w Polsce jest wpływ internetu i mediów społecznościowych, co również zostało omówione w tekście. Celem badania było określenie kluczowych idei, misji i działań współczesnej, czwartej fali feminizmu w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem roli internetu i mediów społecznościowych na przykładzie wybranych organizacji.

Bibliografia

Aborcyjny Dream Team (2025). Oficjalna strona internetowa. Dostępne pod: https://adt.pl (dostęp: 20.03.2025).

Amnesty International (2021). Strategia aktywizmu. Dostępne pod: https://www.amnesty.org.pl/wp-content/uploads/2021/09/Strategia-aktywizmu_web.pdf (dostęp: 20.03.2025).

Beauvoir, S. de (2003). Druga płeć (G. Mycielska, M. Leśniewska, tłum.). Warszawa: Czarna Owca.

Centrum Praw Kobiet (2025). Oficjalna strona internetowa. Dostępne pod: https://cpk.org.pl (dostęp: 20.03.2025).

Criado Perez, C. (2020). Niewidzialne kobiety. Jak dane tworzą świat skrojony pod mężczyzn. Kraków: Karakter.

Daly, M. (1978). Gyn/Ecology: The Metaethics of Radical Feminism. Boston, MA: Beacon Press.

Dumitraşcu, V. (2015). Social Activism: Theories and Methods. Revista Universitară de Sociologie, 1, 84–94.

Dziewuchy Dziewuchom (2025). Oficjalna strona internetowa. Dostępne pod: https://www.dziewuchydziewuchom.pl (dostęp: 20.03.2025).

Faludi, S. (2013). Reakcja. Niewypowiedziana wojna przeciw kobietom. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.

FEDERA (2025). Oficjalna strona internetowa. Dostępne pod: https://federa.org.pl (dostęp: 20.03.2025).

Feminoteka (2025). Oficjalna strona internetowa. Dostępne pod: https://feminoteka.pl (dostęp: 20.03.2025).

Feminizm tak, wypaczenia nie (2025). Profil na Instagramie. Dostępne pod: https://www.instagram.com/feminizmtakwypaczenianie/ (dostęp: 20.03.2025).

Friedan, B. (2012). Mistyka kobiecości (K. Rosner, tłum.). Warszawa: Czarna Owca.

Fundacja HerStory (2025). Oficjalna strona internetowa. Dostępne pod: https://fundacjaherstory.org (dostęp: 20.03.2025).

Gouges, O. de (1791). Deklaracja praw kobiety i obywatelki. Francja.

Graff, A. (2021). Świat bez kobiet. Płeć w polskim życiu publicznym (wyd. nowe). Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Helios, J., Jedlecka, W. (2016). Wpływ feminizmu na sytuację społeczno-prawną kobiet. Wrocław: Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego. Dostępne pod: https://www.bibliotekacyfrowa.pl/publication/80044 (dostęp: 20.03.2025).

Jedlecka, W., Helios, J. (2018). Urzeczywistnianie idei feminizmu w ogólnoświatowym dyskursie o kobietach. Wrocław: E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Dostępne pod: https://www.bibliotekacyfrowa.pl/publication/94661 (dostęp: 20.03.2025).

Kłusek, O. (2016). Prawda o kobiecie – feminizm i trywializacja w kobiecej prasie segmentu luksusowego w Polsce. Media Biznes Kultura, 1(1), 27-44. https://doi.org/10.4467/25442554.MBK.16.002.6996

Krzyżanowska, N. (2013). (Krytyczna) analiza dyskursu a (krytyczna) analiza gender: zarys synergii teoretycznej i metodologicznej. Przegląd Socjologii Jakościowej, 9(1), 62-84. https://doi.org/10.18778/1733-8069.9.1.05

Maroney, H. J. (1985). Embracing Motherhood: New Feminist Theory. Canadian Journal of Political and Social Theory / Revue canadienne de théorie politique et sociale, 9(1-2), 40-64. Dostępne pod: https://journals.uvic.ca/index.php/ctheory/article/view/14026 (dostęp: 20.03.2025).

Michna, N. A. (2018). Kobiety i kultura. O doświadczeniu w filozofii feministycznej. Kraków: Universitas.

Młynarska, P. (2020). Zmierzch Lubieżnego Dziada. Warszawa: Wydawnictwo Prószyński i S-ka.

Parlament Szwajcarii (b.r.). Women’s suffrage in Switzerland: 100 years of struggle. Dostępne pod: https://www.parlament.ch/en/über-das-parlament/political-women/conquest-of-equal-rights/women-suffrage (dostęp: 20.03.2025).

Strajk Kobiet (2025). Oficjalna strona internetowa. Dostępne pod: https://strajkkobiet.eu (dostęp: 20.03.2025).

Pobrania

Opublikowane

2025-12-30

Jak cytować

Noworzyn, J. (2025). Polskie organizacje feministyczne czwartej fali i ich działalność w sieci. Com.Press, 8(2), 80–104. https://doi.org/10.51480/compress.2025.8-2.912

Numer

Dział

Artykuły i rozprawy