Reverse Voyeurism: An Analysis of the Manifestations of Phenomenon
DOI:
https://doi.org/10.51480/compress.2025.8-1.878Keywords:
reverse voyeurism, voyeurism, Facebook, Instagram, GoogleAbstract
The subject of reflection is reverse voyeurism. The scientific purpose of the article is to attempt to present the concept in question, explore the related attitudes of users, and thus signal the manifestations of the phenomenon in the digital environment. The author referred to the literature and conducted empirical research, including sentiment analysis, a survey of age-diverse respondents, and a content analysis of posts of the most-followed Polish male and female Instagram users. The research process used tools such as wordnet “Słowosieć” from CLARIN-PL infrastructure, survey questionnaire, MAXQDA software and categorization key. The findings indicate that despite the perceived caution of internet users in assessing the phenomenon and evaluating their “purposefulness to be watched” oriented web use, manifestations of reverse voyeurism are present in the online space. Related behaviors are following giving access to personal data, consenting to monitoring by tools (including algorithms) and followers, and sharing content (visual publications, comments and other text materials) from the private, professional, mental (emotional) and physical spheres. Meanwhile, the results reveal discrepancies between stated opinions and media practices of internet community members. The research broadens the perspective of considering the behavior of Facebook, Instagram and Google products users, and develops the concepts of voyeurism, media exhibitionism and transparency culture.
References
Babbie, E. (2004). Badania społeczne w praktyce. przeł. W. Betkiewicz, M. Bucholc, P. Gadomski, J. Haman, A. Jasiewicz‑Betkiewicz, A. Kloskowska‑Dudzińska, M. Kowalski, M. Mozga. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Bąk, J. (2020). Statystycznie rzecz biorąc, czyli ile trzeba zjeść czekolady, żeby dostać Nobla?. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B.
Beck, T. (2007). Web 2.0: User‑Generated Content in Online Communities: A theoretical and empirical investigation of its Determinants. Hamburg: Diplomica Verlag GmbH.
Całek A. (2018). Analiza obrazu. Studium przypadku Anny i Roberta Lewandowskich – pierwszej pary Instagrama. W: A. Szymańska, M. Lisowska‑Magdziarz, A. Hess (red.), Metody badań medioznawczych i ich zastosowania (s. 361–378). Kraków: Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Chandler, D., Munday, R. (2020). followers. W: A Dictionary of Media and Communication (3 ed.). Oxford University Press. https://www-1oxfordreference-1com-1ztfv9qrp3b71.hps.bj.uj.edu.pl/display/10.1093/acref/9780198841838.001.0001/acref-9780198841838-e-3649?rskey=1Y2Kp4&result=2 (20.02.2025).
Chandler, D., Munday, R. (2020a). following. W: A Dictionary of Media and Communication (3 ed.). Oxford University Press. https://www-1oxfordreference-1com-1ztfv9qrp3b71.hps.bj.uj.edu.pl/display/10.1093/acref/9780198841838.001.0001/acref-9780198841838-e-3650# (20.02.2025).
Chandler, D., Munday, R. (2020b). voyeurism. W: A Dictionary of Media and Communication (3 ed.). Oxford University Press. https://www-1oxfordreference-1com-1ztfv9qrp3b71.hps.bj.uj.edu.pl/display/10.1093/acref/9780198841838.001.0001/acref-9780198841838-e-2991?rskey=DQthkm&result=3 (20.02.2025).
Chen, J. (2023). An electronic panoptic society: hierarchical surveillance, normalizing judgment, and examination in American hard rock band Starset. SHS Web of Conferences, 174, 1–5. https://doi.org/10.1051/shsconf/202317402020.
CLARIN‑PL. (b.d.). Słowosieć. https://clarin-pl.eu/resources/plwordnet (30.03.2024).
Creswell, J. W. (2009). Research Design. Qualitative, Quantitative, and Mixed Method Approaches (3 rd ed). Thousand Oaks: SAGE Publications.
Das S. R., Chen M. J. (2007). Yahoo! for Amazon: Sentiment Extraction from Small Talk on the Web. Management Science, 53(9), 1375–1388.
Debord, G. (1994). The Society of the Spectacle. New York: Zone Books.
Dziob, A., Piasecki, M., Rudnicka, E. (2019). plWordNet 4.1 – a Linguistically Motivated, Corpus-based Bilingual Resource. W: C. Fellbaum, P. Vossen, E. Rudnicka, M. Maziarz, M. Piasecki (red.), Proceedings of the 10th Global WordNet Conference: July 23–27, 2019, Wrocław (Poland) (s. 353–362). Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej.
Foucault, M. (2008). “Panopticism” from “Discipline & Punish: The Birth of the Prison”. Race/Ethnicity: Multidisciplinary Global Contexts, 2(1), 1–12.
Gloc, R. (2024). Zdigitalizowani wyborcy debiutujący: polityczne użytkowanie mediów społecznościowych i podejścia do polityki pokolenia Z w Polsce. Kraków: Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Goffman, E. (1956). The presentation of self in everyday life. Edinburgh: University of Edinburgh, Social Sciences Research Centre.
Google. (b.d.). Polityka prywatności. https://policies.google.com/privacy?hl=pl#infocollect (27.12.2023).
Janssen, D. F. (2018). “Voyeuristic Disorder”: Etymological and Historical Note. Archives of Sexual Behavior, 47, 1307–1311. https://doi.org/10.1007/s10508-018-1199-2
Johnson, B. (2010). Privacy no longer a social norm, says Facebook founder. https://www.theguardian.com/technology/2010/jan/11/facebook-privacy (08.05.2022).
Kapralska, Ł., & Maksymowicz, A. (2016). Internet? Zapomnij o prywatności. Rozważania o ekshibicjonizmie w dobie Internetu i nowych technologii. W: D. Gałuszka, G. Ptaszek, D. Żuchowska‑Skiba (red.), Technologiczno-społeczne oblicza XXI wieku (s. 51–74). Wrocław: Wydawnictwo Libron.
Kasprowski [dawniej Flak], Ł. (2019). Rzeczywistość cyfrowego panoptykonu: społeczeństwo cichego przyzwolenia. W: M. Porzeżyński, A. Borcuch (red.), Bezpieczeństwo w erze społeczeństwa informacyjnego: wyzwania w sferach kultury, marketingu i gospodarki (s. 37–51). Kielce: Laboratorium Wiedzy Artur Borcuch.
Kolenc, B. (2022). Voyeurism and Exhibitionism on the Internet: The Libidinal Economy of the Spectacle of Instanternity. Filozofskivestnik, 3, 201–237. doi: 10.3986/FV.43.3.09
Kołodziej, J. (2007). Mediatyzacja (rzeczywistości społecznej). W: W. Pisarek (red.), Słownik terminologii medialnej (s. 118–119). Kraków: Universitas.
Kotuła, S. (2007). Web 2.0 – współczesny paradygmat internetu. W: M. Sokołowski (red.), Oblicza Internetu: architektura komunikacyjna sieci (s. 181–188). Elbląg: Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej.
Krotz, F. (2007). The meta-process of ‘mediatization’ as a conceptual frame. Global Media and Communication, 3(3), 256–260. https://doi.org/10.1177/17427665070030030103
Levinson, P. (2010). Nowe nowe media. Kraków: Wydawnictwo WAM.
Lisowska‑Magdziarz, M. (2004). Analiza zawartości mediów: przewodnik dla studentów: wersja 1.1. Kraków: Uniwersytet Jagielloński.
Lisowska‑Magdziarz, M. (2012). Feniksy, łabędzie, motyle media i kultura transformacji. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Liu, B. (2012). Sentiment Analysis and Opinion Mining. Morgan & Claypool Publishers 2012.
https://www.cs.uic.edu/~liub/FBS/SentimentAnalysis-and-OpinionMining.pdf (10.04.2024).
Marcuse, H. (1964). One‑Dimensional Man: Studies in the Ideology of Advanced Industrial Society. London: Routlege.
Matuszewski, P. (2015). Techniki redukowania efektu oczekiwań społecznych w pytaniach o frekwencję wyborczą. Studia Politologiczne, 37, 312–333.
Maziarz M., Piasecki M., Rudnicka E., Szpakowicz S., Kędzia P. (2016). plWordNet 3.0 – a Comprehensive Lexical‑Semantic Resource. W: Proceedings of COLING 2016, the 26th International Conference on Computational Linguistics: Technical Papers (s. 2259–2268). Osaka: The COLING 2016 Organizing Committee Calzolari.
MAXQDA. (b.d.). [Software]. https://www.maxqda.com (27.03.2024).
McNair, B. (2004). Seks, demokratyzacja pożądania i media, czyli kultura obnażania. tłum. E. Klekot. Warszawa: Muza.
Medhat W., Hassan A., & Korashy H. (2014). Sentiment analysis algorithms and applications: A survey. Ain Shams Engineering Journal, 5(4), 1093–1113. https://doi.org/10.1016/j.asej.2014.04.011
Mellor, L. (2018). I Kill, Therefore I Am: The Expressive/Transformative Process of Violence [Doctoral dissertation, Concordia University]. https://spectrum.library.concordia.ca/id/eprint/984899/ (22.01.2024).
Melosik, Z. (2013). Facebook i społeczne konstrukcje narcyzmu (o tożsamości zamkniętej w celi wizerunku). Studia Edukacyjne, 26, 99–117.
Meta. (b.d.). Regulamin, https://www.facebook.com/legal/terms (22.01.2024).
Meta. (b.d. a). Weryfikacja kont na Facebooku i Instagramie. https://www.facebook.com/business/learn/lessons/verify-facebook-instagram-account (19.02.2025).
Nadkarni, A., & Hofmann S. G. (2012). Why do people use Facebook?. Personality & Individual Differences, 52(3), 243–249. https://doi.org/10.1016/j.paid.2011.11.007
Nowak‑Teter, E. (2018). Temporalny wymiar mediatyzacji, czyli co media robią z naszym czasem. Zeszyty Prasoznawcze, 61(3), 513–528. https://doi.org/10.4467/22996362PZ.18.031.10133
Nowina Konopka, M. (2017). Infomorfoza: zarządzanie informacją w nowych mediach. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Ogonowska, A. (2012). Społeczeństwo spektaklu: prekursorzy i ich współczesne dziedzictwo intelektualne. Przyszłość. Świat‑Europa‑Polska, 1, 14–26. http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-bc2dfa44-70d8-4c0c-b6db-a840f340511d/c/1-25_Agnieszka_Ogonowska.pdf (20.02.2025).
Ogonowska, A. (2018). Psychologia mediów i komunikowania. Wprowadzenie. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Oniszczuk, Z. (2014). Teoretyczne i praktyczne aspekty mediatyzacji polityki w Niemczech. Zeszyty Prasoznawcze, 57(2), 176–189. doi:10.4467/2299-6362PZ.14.009.2330
O’Reilly, T. (2005). What Is Web 2.0: Design Patterns and Business Models for the Next Generation of Software, https://www.oreilly.com/pub/a/web2/archive/what-is-web-20.html (31.01.2024).
Piasecki M., Szpakowicz S., & Broda B. (2009). A Wordnet from the Ground Up. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej.
Pisarek, W. (1983). Analiza zawartości prasy. Kraków: Ośrodek Badań Prasoznawczych.
Piszczałka, A. (2019). Perspektywa jako narzędzie komunikacji. Fotografie mody autorstwa Jeanloupa Sieffa. Załącznik Kulturoznawczy, 6, 451–471.
Płaneta, P. (2020). Mediatyzacja polskiego etosu. Od modernizacyjnej roli prasy w kształtowaniu ludowej świadomości narodowej do patriotyzmu w mediosferze XXI wieku. W: A. Cieślikowska, P. Płaneta (red.), Od modernizacji do mediosfery. Meandry transformacji w komunikowaniu. Prace ofiarowane dr. hab. Ryszardowi Filasowi (s. 449–451). Kraków: Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Sarowski, Ł. (2017). Od Internetu Web 1.0 do Internetu Web 4.0 – ewolucja form przestrzeni komunikacyjnych w globalnej sieci. Rozprawy Społeczne, 11(1), 32–39.
Seele, P. (2016). Envisioning the digital sustainability panopticon: a thought experiment of how big data may help advancing sustainability in the digital age. Sustain Sci, 11, 845–854. https://doi.org/10.1007/s11625-016-0381-5
Słownik języka polskiego PWN (b.d.), Nagość, https://sjp.pwn.pl/szukaj/nagość.html (09.05.2022).
Słownik języka polskiego PWN (b.d. a), Negliż, https://sjp.pwn.pl/sjp/;2568894 (09.05.2022).
Słowosieć. (b.d.). bariera [1]. http://plwordnet.pwr.wroc.pl/wordnet/3099c5b2-28e9-11eb-bb24-fbe9a4742372 (20.02.2025).
Słowosieć. (b.d. a). dziwny. http://plwordnet.pwr.wroc.pl/wordnet/4191160e-28e9-11eb-b483-db39dbbac8ad (20.02.2025).
Słowosieć. (b.d. b). modny [1]. http://plwordnet.pwr.wroc.pl/wordnet/32947b8c-28e9-11eb-8d6e-c3ee5d92932d (20.02.2025).
Słowosieć. (b.d. c). morderca. http://plwordnet.pwr.wroc.pl/wordnet/398cc7be-28e9-11eb-a364-8f15f0ac5f49 (20.02.2025).
Słowosieć. (b.d. d). niebezpieczeństwo. http://plwordnet.pwr.wroc.pl/wordnet/32e86512-28e9-11eb-8ec3-1bb733305bf2 (20.02.2025).
Słowosieć. (b.d. e). niepokojący. http://plwordnet.pwr.wroc.pl/wordnet/3304c900-28e9-11eb-8f3e-976ae5be539d (20.02.2025).
Słowosieć. (b.d. f). nieswój [1]. http://plwordnet.pwr.wroc.pl/wordnet/3314a794-28e9-11eb-8f84-13806f93c7cb (20.02.2025).
Słowosieć. (b.d. g). odludek. http://plwordnet.pwr.wroc.pl/wordnet/48a242a6-28e9-11eb-aac3-d7ea8e32f9a2 (20.02.2025).
Słowosieć. (b.d. h). O Słowosieci. http://plwordnet.pwr.wroc.pl/wordnet/about (20.02.2025).
Słowosieć. (b.d. i). szkoda [2]. http://plwordnet.pwr.wroc.pl/wordnet/371fcc60-28e9-11eb-9ceb-7b562d322ff3 (20.02.2025).
Słowosieć. (b.d. j). trend [1]. http://plwordnet.pwr.wroc.pl/wordnet/376f37a0-28e9-11eb-9dcc-83c7c3ffaa2b (20.02.2025).
Słowosieć. (b.d. k). wyraźny [1]. http://plwordnet.pwr.wroc.pl/wordnet/444a7782-28e9-11eb-b94b-cbd6cbb88e93 (20.02.2025).
Słowosieć. (b.d. l). wyraźny [2]. http://plwordnet.pwr.wroc.pl/wordnet/444b07ec-28e9-11eb-b94c-f38c4189b5ee (20.02.2025).
Słowosieć. (b.d. ł). w życiu [1]. http://plwordnet.pwr.wroc.pl/wordnet/85b77d04-28ea-11eb-b8b0-bf2b6cd53616 (20.02.2025).
Słowosieć. (b.d. m). zabójca. http://plwordnet.pwr.wroc.pl/wordnet/398cc7be-28e9-11eb-a364-8f15f0ac5f49 (20.02.2025).
Słowosieć. (b.d. n). zachwycać. http://plwordnet.pwr.wroc.pl/wordnet/6a9ed25c-28e9-11eb-babd-935b9d46f49b (20.02.2025).
Słowosieć. (b.d. ń). zmarnować [1]. http://plwordnet.pwr.wroc.pl/wordnet/6d8bbd90-28e9-11eb-a536-f738f0aa4a06 (20.02.2025).
Social Blade. (b.d.). https://socialblade.com (08.05.2022).
StarNgage. (b.d.). Top Instagram Influencers in Poland in 2022, https://starngage.com/app/global/influencer/ranking/poland (06.05.2022).
Stryker, S., Burke, P. J. (2000). The Past, Present, and Future of an Identity Theory. Social Psychology Quarterly, 63(4), 284–297. https://doi.org/10.2307/2695840
Szendzikowska, A. (2009). Blog i jego odmiany – internetowy ekshibicjonizm? Przyczyny rozwoju i żywotności tej formy komunikacji. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica, 12, 431–450.
Szpunar, M. (2010). Nowe media a paradygmat kultury uczestnictwa. W: M. Graszewicz, J. Jastrzębski (red.), Teorie komunikacji i mediów 2 (s. 251–262). Wrocław: Oficyna Wydawnicza ATUT.
Szpunar, M. (2016). M. Sokołowski (red.), Dryfowanie przez czas. Społeczeństwo spektaklu 20 lat później, Olsztyn Wydawnictwo UWM, 2015, s. 176. Zarządzanie w Kulturze, 17(4), 385–389. https://doi.org/10.4467/20843976ZK.16.025.5888
Szpunar, M. (2016a). Kultura cyfrowego narcyzmu. Kraków: Wydawnictwo AGH.
Szpunar, M. (2019). Kultura algorytmów. Kraków: Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Sztompka, P. (2012). Wyobraźnia wizualna i socjologia. W: M. Bogunia‑Borowska, P. Sztompka (red.), Fotospołeczeństwo. Antologia tekstów z socjologii wizualnej (s. 11–41). Kraków: Wydawnictwo Znak.
Talvitie‑Lamberg, K., Lehtinen, V., Valtonen, S. (2022). Tactics of invisibility: How people in vulnerable positions make datafied everyday life livable. New Media & Society, 0(0). https://doi.org/10.1177/14614448221136077
Terzioğlu, E. (2023). Digital Panopticon Dilemmas: A Study on Contact Tracing Apps Carried Out by the Ministry of Health. Journal of Economy Culture and Society, 68, 46–59. https://doi.org/10.26650/JECS2023-1256957
Tomanek, K. (2014). Analiza sentymentu: historia i rozwój metody w ramach CAQDAS, W: J. Niedbalski (red.), Metody i techniki odkrywania wiedzy. Narzędzia CAQDAS w procesie analizy danych jakościowych (155–172). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. http://dx.doi.org/10.18778/7969-549-2.08.
Tomanek, K. (2014a). Analiza sentymentu – metoda analizy danych jakościowych. Przykład zastosowania oraz ewaluacja słownika RID i metody klasyfikacji Bayesa w analizie danych jakościowych. Przegląd Socjologii Jakościowej, 10(2), 118–136.
Turek, T. (2017). Możliwości wykorzystania analizy sentymentu w procesach prosumenckich. Ekonomiczne Problemy Usług, 1(126), 285–294.
Natalia Nishka Tur. (2019). Wszyscy jesteśmy ekshibicjonistami?. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=icltCf6yW1Q&t (07.05.2022).
Wieczorek, J. (2014). Okiem podglądacza, czyli zjawisko wojeryzmu w polskich mediach i polityce. Świat Idei i Polityki, 13, 51–70.
YouTube. (b.d.). Natalia Nishka Tur, https://www.youtube.com/c/NishkaMo-%20%20%20vie/about (07.05.2022).
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Polish Communication Association
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Content of the articles is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International license
